|
| ||||||||||||||||||||
عملیات شمشیر سوزان (که در اسناد نظامی با نام عملیات تموز نیز شناخته میشود) نام عملیات نظامی تهاجمی نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران است که در تاریخ ۸ مهر ۱۳۵۹ (۳۰ سپتامبر ۱۹۸۰)، در دهمین روز از آغاز جنگ عراق با ایران، علیه تأسیسات هستهای اوسیراک در عراق صورت گرفت. این عملیات به عنوان یکی از نخستین حملات نظامی تاریخ علیه تأسیسات هستهای در جهان شناخته میشود. ۱ - پیشزمینه[ویرایش]در اواخر دهه ۱۹۷۰ میلادی، عراق با استفاده از درآمدهای نفتی و با بهرهگیری از همکاریهای فنی کشور فرانسه، پروژه ساخت رآکتورهای هستهای «تموز-۱» و «تموز-۲» (معروف به اوسیراک) را در منطقه التویثه در حومه بغداد آغاز کرد. با توجه به بلندپروازیهای صدام حسین برای دستیابی به توانمندی نظامی هستهای، جمهوری اسلامی ایران این تأسیسات را به عنوان یک تهدید مستقیم علیه امنیت ملی خود شناسایی کرد. ۲ - طراحی و اجرا[ویرایش]عملیات شمشیر سوزان با وجود لایههای فشرده پدافند هوایی عراق، شامل موشکهای سام ۶ و سیستم رولند ۲، طراحی شد. به دلیل عدم موفقیت تجهیزات جنگ الکترونیک (ECM) در فریب رادارهای پیشرفته فرانسوی عراق، راهبرد اصلی بر پایه «پرواز در ارتفاع بسیار پست» و «سرعت بالا» تدوین گردید. ۳ - فرماندهی عملیات[ویرایش]هدایت گروه ضربت بر عهده سرهنگ دوم خلبان محمدحسین قهستانی بود. تاکتیکهای عملیاتی: چهار فروند هواپیمای فانتوم F-۴ در این عملیات شرکت داشتند. تاکتیک انحرافی شامل صعود گروه اول برای درگیر کردن رادارهای دشمن بود که راه را برای حمله غافلگیرانه گروه دوم در ارتفاع ۹۰ پایی باز کرد. خسارات وارده: در کمتر از ۶ ثانیه، ۱۲ بمب MK۸۲ بر روی هدف فرود آمد که منجر به آسیبهای گسترده به بخشهای حساس رآکتور شد. ۴ - پیامدهای استراتژیک[ویرایش]این حمله منجر به خروج فوری کارشناسان هستهای فرانسه و ایتالیا از عراق و توقف عملیاتی پروژه اوسیراک گردید. از دیدگاه بسیاری از تحلیلگران نظامی، این عملیات «ضربه اصلی» بود که شریانهای اصلی برنامه هستهای عراق را در ابتدای جنگ قطع کرد. ۵ - مقایسه با عملیات اپرا[ویرایش]در تاریخ ۱۷ خرداد ۱۳۶۰ (۷ ژوئن ۱۹۸۱)، نیروی هوایی اسرائیل در عملیاتی موسوم به عملیات اپرا، بازماندههای تأسیسات اوسیراک را هدف قرار داد. تفاوتهای کلیدی این دو رویداد عبارتند از: تقدم زمانی: عملیات ایران حدود ۸ ماه پیش از عملیات اسرائیل انجام شد. پوشش رسانهای: عملیات اسرائیل با تبلیغات گسترده بینالمللی همراه بود، در حالی که عملیات ایران سالها در سایه تحولات جنگ قرار داشت. تحلیلهای کارشناسی: برخی ناظران، عملیات اسرائیل را بیشتر اقدامی تبلیغاتی میدانند، چرا که ضربات اصلی و بازدارنده پیشتر توسط نیروی هوایی ایران وارد شده بود. ۶ - وضعیت حقوقی و دیپلماتیک[ویرایش]تجربه حملات نظامی به مراکز هستهای (شامل ۹۱ مورد تعرض در ۵۰ سال گذشته) منجر به شکلگیری ابتکارات دیپلماتیک از سوی جمهوری اسلامی ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) شده است. ایران با ارائه پیشنویس قطعنامهای، خواهان «ممنوعیت مطلق حمله به تأسیسات هستهای صلحآمیز» شده است تا از تکرار «استاندارد دوگانه» در برخورد با امنیت سایتهای هستهای جلوگیری شود. ردههای این صفحه : عملیات های نظامی جنگ عراق با ایران
|
||||||||||||||||||||
