پایگاههای موشکی زیرزمینی ایران
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
پایگاههای موشکی زیرزمینی ایران، مجموعهای از تأسیسات نظامی زیرزمینی هستند که توسط نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، بهویژه
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، برای نگهداری، آمادهسازی و استقرار
موشکهای بالستیک،
موشکهای کروز و تجهیزات راهبردی ایجاد شدهاند. این تأسیسات که در رسانهها با عنوان «شهرهای موشکی» نیز شناخته میشوند، بخشی از راهبرد دفاعی و بازدارندگی ایران به شمار میروند. ایران از دهه ۱۳۸۰ بهتدریج تصاویری از برخی پایگاههای زیرزمینی خود را منتشر کرد و از آنها به عنوان بخشی از توان موشکی و دفاعی کشور یاد نمود.
[ویرایش]
گسترش زیرساختهای موشکی زیرزمینی ایران عمدتاً پس از
جنگ عراق با ایران و در چارچوب تقویت توان بازدارندگی کشور آغاز شد. با توجه به تجربه حملات موشکی و هوایی در طول جنگ، ساخت تأسیسات مستحکم زیرزمینی به یکی از برنامههای مهم دفاعی ایران تبدیل شد. در دهه ۱۳۹۰، سپاه پاسداران برای نخستین بار تصاویر و ویدئوهایی از برخی پایگاههای موشکی زیرزمینی منتشر کرد. این تصاویر تونلهای طولانی، انبارهای موشکی، سکوهای پرتاب و تجهیزات پشتیبانی را نشان میدادند. پس از آن نیز در سالهای مختلف از پایگاهها و سامانههای جدید رونمایی شد.
[ویرایش]
پایگاههای موشکی زیرزمینی ایران معمولاً در عمق زمین یا در مناطق کوهستانی ساخته میشوند و هدف از ایجاد آنها افزایش بقاپذیری تجهیزات نظامی در برابر حملات هوایی و موشکی است. ویژگیهای اصلی این تأسیسات عبارتاند از:
استقرار در عمق زمین یا درون کوهها؛
نگهداری موشکهای بالستیک و کروز؛
برخورداری از تونلهای گسترده و مسیرهای جابهجایی داخلی؛
امکان آمادهسازی و انتقال سریع موشکها به محل پرتاب؛
افزایش امنیت و کاهش آسیبپذیری در شرایط جنگی.
مقامهای ایرانی بارها اعلام کردهاند که بخشی از توان موشکی کشور در این پایگاهها نگهداری میشود و تعداد و موقعیت دقیق بسیاری از آنها بهصورت عمومی اعلام نشده است.
[ویرایش]
پایگاههای موشکی زیرزمینی یکی از مهمترین عناصر راهبرد بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران محسوب میشوند. این تأسیسات به ایران امکان میدهند بخشی از سامانههای موشکی خود را در برابر حملات احتمالی محافظت کرده و توان پاسخگویی نظامی را حفظ کند. ایران در سالهای مختلف از استقرار انواع موشکهای بالستیک کوتاهبرد، میانبرد و موشکهای کروز در این پایگاهها خبر داده است. همچنین برخی گزارشها به استفاده از این تأسیسات برای نگهداری تجهیزات پهپادی و سامانههای پشتیبانی نظامی اشاره کردهاند.
[ویرایش]
پایگاههای موشکی زیرزمینی ایران همواره مورد توجه دولتها، نهادهای اطلاعاتی و رسانههای بینالمللی بودهاند. کشورهای غربی و برخی دولتهای منطقه، برنامه موشکی ایران را از موضوعات مهم امنیتی خاورمیانه میدانند، در حالی که مقامهای ایرانی این برنامه را بخشی از سیاست دفاعی و بازدارندگی کشور معرفی میکنند. انتشار تصاویر این تأسیسات معمولاً با واکنش گسترده رسانههای بینالمللی همراه بوده و به عنوان نشانهای از توسعه توان موشکی و زیرساختهای دفاعی ایران مورد تحلیل قرار گرفته است.
