حزب الله لبنان
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
حزبالله لبنان (به عربی: حزب الله) که با عنوان مقاومت اسلامی لبنان نیز شناخته میشود، یک جنبش سیاسی، اجتماعی و نظامی شیعی در
لبنان است که در اوایل دهه ۱۹۸۰ و در پی اشغال جنوب لبنان توسط
اسرائیل شکل گرفت. این جنبش با الهام از اندیشههای
انقلاب اسلامی ایران و با هدف مقابله با اشغالگری، دفاع از حاکمیت لبنان و حمایت از آرمان
فلسطین تأسیس شد و بهتدریج به یکی از تأثیرگذارترین بازیگران سیاسی و امنیتی لبنان و منطقه غرب آسیا تبدیل گردید.
[ویرایش]
هسته اولیه حزبالله در دوران جنگ داخلی لبنان و همزمان با اشغال بخشهایی از خاک این کشور توسط ارتش اسرائیل شکل گرفت. اعضای اولیه این جنبش را نیروهایی از جریانهای اسلامی و مقاومت مردمی لبنان تشکیل میدادند. حزبالله از همان آغاز، مبارزه با اشغالگری و حمایت از ملت فلسطین را در صدر اهداف خود قرار داد و در طول دهههای بعد، نقش مهمی در تحولات لبنان و منطقه ایفا کرد. یکی از مهمترین دستاوردهای حزبالله، نقش آن در عقبنشینی نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان در سال ۲۰۰۰ بود. این رخداد از سوی بسیاری از ناظران منطقهای به عنوان نخستین عقبنشینی اسرائیل تحت فشار یک جنبش مقاومت مردمی شناخته میشود. همچنین در
جنگ ۳۳ روزه سال ۲۰۰۶ میان لبنان و اسرائیل، حزبالله توانست توان بازدارندگی خود را به نمایش بگذارد و جایگاه خود را در معادلات منطقهای تثبیت کند.
[ویرایش]
حزبالله علاوه بر بخش نظامی، دارای ساختار سیاسی و اجتماعی گستردهای است. این جنبش در انتخابات پارلمانی لبنان حضور فعال داشته و نمایندگان متعددی را به مجلس این کشور فرستاده است. همچنین در دولتهای مختلف لبنان مشارکت داشته و بخشی از ائتلافهای سیاسی این کشور را تشکیل داده است. در حوزه اجتماعی، حزبالله شبکهای از مراکز آموزشی، درمانی، فرهنگی و خدماتی را اداره میکند. این فعالیتها بهویژه در مناطق محروم لبنان گسترش یافته و در میان بخش قابل توجهی از جامعه لبنان، بهخصوص شیعیان، از حمایت مردمی برخوردار است.
[ویرایش]
حزبالله یکی از ارکان اصلی «محور مقاومت» در منطقه به شمار میرود. این محور مجموعهای از جریانها و گروههایی است که بر مقابله با اشغالگری، حمایت از فلسطین و مخالفت با مداخلات خارجی در منطقه تأکید دارند. حزبالله در طول سالهای گذشته حمایت خود از گروههای مقاومت فلسطینی را آشکارا اعلام کرده و در تحولات مرتبط با مسئله فلسطین نقش فعالی داشته است. پس از
عملیات طوفان الاقصی در سال ۲۰۲۳، حزبالله با انجام عملیاتهای مختلف در مرزهای شمالی فلسطین اشغالی، بخشی از فشار نظامی بر اسرائیل را بر عهده گرفت و اعلام کرد که حمایت از مردم
غزه و مقاومت فلسطین را ادامه خواهد داد.
[ویرایش]
پس از تأسیس حزبالله، چهرههای مختلفی رهبری این جنبش را بر عهده داشتهاند.
سید عباس الموسوی و پس از وی
سید حسن نصرالله از شناختهشدهترین رهبران حزبالله محسوب میشوند. سید حسن نصرالله از سال ۱۹۹۲ تا زمان شهادتش در سال ۲۰۲۴ دبیرکل حزبالله بود و نقش مهمی در توسعه سیاسی، اجتماعی و نظامی این جنبش ایفا کرد. پس از وی،
نعیم قاسم به عنوان دبیرکل حزبالله انتخاب شد.
[ویرایش]
حزبالله از نگاه حامیان خود، نماد مقاومت در برابر اسرائیل و مدافع استقلال لبنان محسوب میشود. این جنبش طی چهار دهه گذشته به یکی از بازیگران تأثیرگذار منطقه تبدیل شده و در بسیاری از تحولات سیاسی و امنیتی غرب آسیا نقشآفرینی کرده است. در مقابل، برخی دولتها و نهادهای بینالمللی نسبت به فعالیتهای نظامی آن انتقاد داشته و درباره نقش منطقهای این جنبش دیدگاههای متفاوتی مطرح کردهاند. با وجود این اختلافنظرها، حزبالله همچنان یکی از مهمترین جریانهای سیاسی و اجتماعی لبنان و یکی از شناختهشدهترین جنبشهای مقاومت در جهان اسلام به شمار میرود.
