|
| ||||||||||||||||||||||
عملیات قدس ۳ سومین عملیات از سلسله عملیاتهای قدس در دوران جنگ عراق با ایران بود. این عملیات در تاریخ ۲۰ تیر ۱۳۶۴ با هدف نفوذ و ضربه زدن به نیروهای ارتش عراق در منطقه عمومی دهلران (غرب رودخانه میمه) اجرا شد. عملیات مذکور که توسط لشکر ۱۹ فجر سپاه پاسداران انقلاب اسلامی طراحی و اجرا گردید، از نوع عملیاتهای محدود و انهدامی محسوب میشود. ۱ - پیشزمینه و اهداف[ویرایش]پس از پایان عملیات بدر، قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا به یگانهای عملیاتی دستور داد تا مناطق مناسبی را برای اجرای عملیاتهای محدود شناسایی کنند. لشکر ۱۹ فجر استان فارس با توجه به اشراف کامل نیروهای عراقی مستقر در ارتفاعات (بهویژه تپه ۱۹۴) بر منطقه عمومی دهلران و همچنین تسلط نیروهای این لشکر بر خطوط پدافندی منطقه، غرب رودخانه میمه را برای عملیات پیشنهاد داد. هدف اصلی این عملیات انهدام نیروهای مستقر در تپه ۱۹۴ و تخریب تجهیزات دشمن بود. به دلیل محدودیت نیرو، مقرر شد پس از تکمیل عملیات و انهدام تجهیزات و گرفتن اسیر، نیروها به خطوط پدافندی خود بازگردند. ۲ - موقعیت جغرافیایی[ویرایش]منطقه عملیاتی که در میان نیروهای عراقی به ارتفاعات عینمنصور و در بین بومیان به «دره سیاه» شهرت داشت، در محور عمومی دهلران به طیب (عراق) واقع شده است. این منطقه شامل سلسله ارتفاعات استراتژیک از جمله قلههای ۲۱۶، ۲۱۴، ۱۷۲، ۱۹۴، ۱۲۸، ۱۳۷ و ۱۰۰ است. اهمیت این منطقه به دلیل تسلط بر حاشیه غربی رودخانه میمه و شهر دهلران بوده است. ۳ - شرح عملیات[ویرایش]عملیات در ساعت ۲:۴۵ بامداد ۲۰ تیر ۱۳۶۴ با رمز «یا امام جعفر صادق علیه السلام» آغاز شد. یگانهای عملکننده شامل سه گردان از لشکر ۱۹ فجر (گردانهای امام علی علیه السلام، قاسمبنالحسن علیه السلام و امام مهدی عجل الله بودند. ۴ - محورهای عملیاتی[ویرایش]جناح چپ: گردان امام علی علیه السلام مأموریت داشت با عبور از میدان مین، ابتدا کمینها و سپس نیروهای اصلی دشمن بر روی ارتفاع ۱۹۴ را منهدم کند. جناح راست: گردان قاسمبنالحسن علیه السلام موظف به پاکسازی جاده اصلی و پایگاههای اطراف آن بود تا مسیر برای تردد، تخلیه غنائم و انتقال مجروحان باز بماند. عقبه دشمن: گردان امام مهدی عجل الله وظیفه انهدام مقرهای فرماندهی، سنگرهای اجتماعی و پارک موتوری دشمن در عقبه ارتفاع ۱۹۴ را بر عهده داشت. ۵ - غافلگیری دشمن[ویرایش]نیروهای خودی با استفاده از استتار شبانه و قطع کابلهای مخابراتی دشمن، موفق شدند ارتباط نیروهای عراقی را با عقبهشان مختل کنند. این امر باعث غافلگیری شدید نیروهای عراقی و سقوط سریع بخشهایی از مواضع آنان در ساعات اولیه شد که منجر به اسارت حدود ۷۰ تن از نیروهای عراقی در دقایق نخست گردید. ۶ - پشتیبانی غیرمستقیم ارتش[ویرایش]همزمان با عملیات قدس ۳، نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران نیز عملیاتی را در منطقه شرهانی برای بازپسگیری مواضع از دست رفته انجام داد. تمرکز فرماندهان عراقی بر جبهه شرهانی و استقرار آتش سنگین توپخانه دشمن در آن محور، باعث شد تا عملیات ارتش بهطور غیرمستقیم به عنوان یک عملیات فریب برای قدس ۳ عمل کرده و فشار بر نیروهای سپاه را کاهش دهد. ۷ - نتایج عملیات[ویرایش]عملیات قدس ۳ به عنوان یک عملیات موفق انهدامی ارزیابی میشود. از نتایج آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد: پاکسازی: مساحتی بالغ بر ۲۰ تا ۳۰ کیلومترمربع از منطقه پاکسازی شد. انهدام یگانها: گردان یکم از تیپ ۸۰۵ پیاده ارتش عراق بهطور کامل منهدم شد و گردان دوم همین تیپ متحمل ۶۰ درصد خسارت گردید. تلفات دشمن: طبق گزارشها، بیش از ۷۰۰ تن از نیروهای عراقی کشته، زخمی یا اسیر شدند (در برخی منابع آمارهای متفاوتی تا ۱۴۷۰ تن ذکر شده است که احتمالاً شامل نتایج عملیات همزمان در شرهانی است). خسارات تجهیزاتی: انهدام ۱۰ انبار مهمات، ۶ قبضه توپ ۱۰۶ میلیمتری، یک سامانه پدافند هوایی، و تعداد زیادی خودروهای سبک و سنگین. ۸ - وضعیت بازگشت نیروها[ویرایش]برخلاف مرحله پیشروی که با موفقیت و تلفات اندک همراه بود، مرحله بازگشت نیروها به دلیل گرمای هوا، دشواری مسیرهای جایگزین (استفاده از شیارها به جای جاده اصلی) و اجرای آتش تیربارهای دشمن بر نیروهای در حال عقبنشینی، با دشواری همراه بود و باعث افزایش تلفات نیروهای ایرانی نسبت به مرحله هجوم شد. با این حال، تمامی گردانها تا ساعت ۸ صبح موفق به استقرار در خط پدافندی خودی (قله ۲۱۶) شدند. ردههای این صفحه : عملیات های نظامی جنگ عراق با ایران
|
||||||||||||||||||||||
