قاسمعلی ظهیرنژاد
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
سرلشکر قاسمعلی ظهیرنژاد (۱۷ مهر ۱۳۰۳ – ۲۱ مهر ۱۳۷۸) از فرماندهان عالیرتبه
ارتش جمهوری اسلامی ایران بود که در سالهای سرنوشتساز آغاز جنگ تحمیلی، مسئولیتهای کلیدی همچون فرماندهی نیروی زمینی ارتش و ریاست ستاد مشترک ارتش را بر عهده داشت. او با تکیه بر آموزشهای کلاسیک نظامی، نقشی مؤثر در مدیریت ساختار ارتش پس از انقلاب و عملیاتهای دفاع مقدس ایفا کرد.
[ویرایش]
قاسمعلی ظهیرنژاد در سال ۱۳۰۳ در
اردبیل متولد شد. او در سال ۱۳۳۰ وارد دانشکده افسری ارتش شد و پس از فارغالتحصیلی، از سال ۱۳۳۳ فعالیت رسمی خود را با درجه ستواندومی در ارتش شاهنشاهی آغاز کرد. وی تا رده سرهنگدومی در ارتش خدمت کرد و در سال ۱۳۵۲ بازنشسته شد. پس از بازنشستگی، تا زمان پیروزی انقلاب اسلامی به فعالیت در بخش خصوصی مشغول بود.
[ویرایش]
پس از وقوع انقلاب اسلامی و بروز ناآرامیها در مناطق مرزی، سرلشکر
محمدولی قرنی، رئیس وقت ستاد مشترک ارتش، ظهیرنژاد را به خدمت فراخواند. او با یک درجه ترفیع به فرماندهی
لشکر ۶۴ پیاده ارومیه منصوب شد و در همان زمان در مهار ناآرامیهای کردستان، از جمله وقایع مهاباد، ایفای نقش کرد. ظهیرنژاد در سال ۱۳۵۸ به فرماندهی ژاندارمری کشور و در سال ۱۳۵۹ به فرماندهی نیروی زمینی ارتش رسید.
[ویرایش]
در تاریخ ۹ مهر ۱۳۶۰، ظهیرنژاد با حکم امام
سید روحالله خمینی به ریاست ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران منصوب شد و تا آبان ۱۳۶۳ در این سمت خدمت کرد. او در طول جنگ تحمیلی، مدافع سرسخت اجرای روشهای کلاسیک رزمی بود و این رویکرد، گاه موجب تفاوت دیدگاه میان او و فرماندهان ارشد سپاه پاسداران در نحوه اجرای عملیاتها میشد. ظهیرنژاد از طراحان اصلی ایده ورود به خاک عراق پس از
آزادسازی خرمشهر بود و استدلال میکرد که این اقدام برای فشار بر رژیم بعث جهت تخلیه مناطق اشغالی ایران ضروری است. او به دلیل دیدگاههای محتاطانهتر در عملیاتهای متکی بر نیروی انسانیِ انبوه، چهرهای متمایز در ساختار فرماندهی جنگ محسوب میشد.
[ویرایش]
ظهیرنژاد پس از پایان دوران ریاست ستاد مشترک، از سال ۱۳۶۳ تا ۱۳۶۵ به عنوان نماینده ولیفقیه در
شورای عالی دفاع ملی فعالیت کرد. وی همچنین از سال ۱۳۶۸ تا زمان درگذشتش، ریاست گروه مشاوران نظامی فرمانده کل نیروهای مسلح را بر عهده داشت و در سال ۱۳۶۶ به درجه سرلشکری نائل آمد. این فرمانده پیشکسوت در ۲۱ مهر ۱۳۷۸ بر اثر
سکته مغزی در تهران درگذشت و پیکر وی در قطعه ۱۲
بهشت زهرا تهران به خاک سپرده شد. به پاس خدمات وی در دوران دفاع مقدس و پشتیبانی نیروهای مسلح، نشانهای «نصر» (در سال ۱۳۷۹) و «فداکاری» (در سال ۱۳۹۹) به او اعطا شد.
